Teler mag lelies niet beschermen

Een belangrijke gerechtelijke uitspraak voor de lelieteelt: een teler uit het Limburgse Maasbree mag tot en met 2028 geen gewasbeschermingsmiddelen meer gebruiken op zijn perceel. De korte afstand tussen de akker en de omwonenden en de mogelijke gezondheidsrisico’s van de middelen gaven de doorslag.

Een groep omwonenden stapte naar de rechtbank Limburg voor een kort geding. Ze vroegen om een verbod op het gebruiken van gewasbeschermingsmiddelen voor de teler vanwege de gezondheidsrisico’s voor henzelf en hun kinderen. De rechter legde de teler dat verbod op. De teler ging in beroep, waarna het gerechtshof ’s-Hertogenbosch eind juli uitspraak deed. Wederom kreeg de teler een verbod opgelegd, geldend tot en met 2028. De teler gebruikt toegestane gewasbeschermingsmiddelen op zijn perceel van 6 hectare. Het probleem zit hem echter in de procedure die bepaalt of de middelen zijn toegestaan. De risico’s op neurodegeneratieve ziekten, zoals Parkinson en Alzheimer, en ontwikkelingsstoornissen bij kinderen worden daarin niet meegenomen. De te gebruiken middelen leveren volgens de in de zaak geraadpleegde deskundigen wel een potentieel gevaar op voor deze aandoeningen. De rechter liet dit zwaar wegen, in combinatie met de de kleine afstand tussen het akker en de omwonenden. Sommige woonhuizen liggen op 10 tot 30 meter van de lelies.

Impact van de zaak

Wat zijn de gevolgen van deze uitspraak voor andere lelietelers? Lambert Polinder, omgevingsjurist bij Agrifirm Exlan, legt uit dat deze zaak specifiek is, maar toch impact heeft. “Specifieke factoren zoals de afstand tot de omwonenden zijn heel belangrijk voor deze uitspraak, maar deze zaak zal anderen toch inspireren. Het is de vraag wat in een andere situatie en met andere omstandigheden het oordeel wordt.” De rechter legde de teler een verbod tot en met 2028 op, met het idee dat een bodemprocedure of nauwkeurige onderzoeken in de tussentijd wetenschappelijk uitsluitsel kunnen geven over de gezondheidsrisico’s van de gewasbeschermingsmiddelen.

In gesprek met de buren

De teler heeft veel gedaan om de omwonenden tegemoet te komen. Hij wilde onder meer een buffer aanleggen tussen zijn perceel en de buren. Die sloegen dat aanbod echter af. Lambert adviseert desalniettemin om altijd in gesprek te gaan met de bezwaarmakers. “Je moet als teler daarnaast blijven zoeken naar verbetermogelijkheden en als sector blijven communiceren over hoeveel je al doet en hoeveel minder middelen je gebruikt. We zijn namelijk echt op de goede weg, maar moeten ons ook blijven ontwikkelen in kennis en techniek om gewasbeschermingsmiddelen nog efficiënter in te zetten. Het is voor ons als sector tevens belangrijk om af te wegen: moeten we zo dicht op een woonwijk willen telen?” Of de teler tegen de uitspraak in cassatie gaat en of er een bodemprocedure wordt gestart, is op het moment van schrijven nog onbekend.