Onkruidbestrijding met laserprecisie

Trabotyx

Vorig jaar heeft Trabotyx de volledige overstap gemaakt van mechanische techniek naar lasertechnologie. Met de introductie van de TOR-laserrobot is een volledig nieuwe tool toegevoegd aan het spectrum van onkruidbestrijdingsmethoden. Tim Kreukniet vertelt: “Mohamed komt uit een boerenfamilie in Tunesië, waar men vanwege een tekort aan arbeidskrachten graag wilde kijken naar automatisering. Zelf heb ik jarenlang gewerkt op het gebied van duurzaamheid binnen de wereld van elektrisch vervoer, maar ik wilde graag verder kijken dan alleen CO2-reductie. Vanuit deze gedachte besloten we onze krachten te bundelen en Trabotyx op te richten. In 2025 hebben we de switch gemaakt naar laserwieden met de TOR. Sindsdien is het snel gegaan, Roeland van Oers is er als operationeel directeur bijgekomen en we zijn gegroeid naar 15 mensen. Met een camera en laser is er nog heel veel ruimte voor verdere verfijning en ontwikkeling. We zien dat er in de markt veel interesse is. De eerste acht TOR’s zijn inmiddels verkocht. Drie daarvan worden ingezet in de lelie- en pioenenteelt. Voor teelten zoals tulpen, hyacinten, dahlia’s en zantedeschia’s gaan we dit seizoen de benodigde data verzamelen, zodat de TOR volgend jaar ook daar ingezet kan worden.”

TOR-laserprecisie

Door cameratechniek, kunstmatige intelligentie en laserprecisie te combineren, kan de TOR-wiedrobot onkruid op een autonome en chemievrije manier bestrijden. Tim legt uit hoe dit precies werkt: “De TOR rijdt autonoom over het veld met behulp van RTK-GPS (Real-Time Kinematic) en gebruikt camera’s om continu beelden van het gewas te maken. Door het trainen van deze beelden herkent de wiedrobot het verschil tussen het gewas en het onkruid, zelfs wanneer deze vlak naast elkaar groeien. De software bepaalt razendsnel waar het onkruid zich bevindt, hoe groot het is en waar de laser het moet raken. Vervolgens schiet de TOR een blauwe laserbundel in het hart van het onkruid, het groeipunt. Dit gebeurt met millimeterprecisie, zonder dat de grond of het gewas wordt aangetast, dit in tegenstelling tot mechanische en chemische onkruidbestrijding. Door het chlorofylprofiel van het onkruid op deze manier tot boven de 60 graden te verhitten, wordt de fotosynthese stopgezet en sterft het onkruid af.”

Praktische toepasbaarheid

Kleine onkruiden hoeven maar heel kort te worden gelaserd, zo’n 50 milliseconden. Bij iets grotere onkruiden is een langere lasertijd nodig. “Pas bij onkruiden die groter zijn dan 3 à 4 centimeter wordt laseren inefficiënt”, vertelt Tim. Hij vervolgt: “We onderzoeken ook of we de laserduur kunnen afstemmen op het type onkruid. Soorten als zwarte nachtschade, melde, knopkruid en herderstasje reageren snel en hebben dus weinig nodig. Bij bijvoorbeeld papegaaienkruid en wortelonkruiden is langer laseren noodzakelijk voor een succesvolle bestrijding.” Voor een optimaal resultaat adviseert Trabotyx om de TOR zo vroeg mogelijk in de teelt in te zetten, wanneer onkruiden nog klein zijn. Je kunt met de TOR wieden tot het gewas 20 centimeter hoog is. Daarna belemmert het gewas het zicht van de camera’s, waardoor onkruiden niet meer gedetecteerd kunnen worden. “Een bijkomend voordeel is het relatief lage gewicht van de TOR”, zegt Tim. “Hierdoor kan hij ook na minder gunstige weersomstandigheden sneller het veld op en laat hij minder sporen achter. Bovendien werkt de TOR volledig autonoom, waardoor inzet tot 24 uur per dag in principe mogelijk is.”

Blik op de toekomst

Met de lasertechniek staat Trabotyx nog maar aan het begin van een veelbelovende ontwikkeling. “Het is een nieuwe methode voor onkruidbestrijding die we continu blijven verbeteren en optimaliseren. Hierin zien we nog volop kansen”, zegt Tim. “De TOR legt momenteel maximaal 500 meter per uur af. Ons doel is om deze capaciteit binnen twee jaar te verdubbelen. Dat kan op verschillende manieren: door camera’s met een hogere resolutie te gebruiken, waardoor we nog preciezer en sneller kunnen laseren, of door de robot uit te rusten met een krachtigere laser. Op beide mogelijkheden zetten we in. Telers en loonwerkers die nu al investeren in de TOR, profiteren overigens gewoon mee van toekomstige verbeteringen. Alle updates en upgrades worden hen tegen kostprijs aangeboden, zodat ze altijd gegarandeerd zijn van de nieuwste hardware en software.”

Met het oog op een veranderend landschap, waarin op het gebied van duurzaamheid, milieu en klimaat steeds meer van de teler wordt gevraagd, benadrukt Tim het belang van innovatie. “Het is belangrijk om vooruit te kijken en voorbereid te zijn op de toekomst. Door samen te werken aan een integrale aanpak op het gebied van onkruidbestrijding, waarin bestaande middelen en methodes én nieuwe technieken zoals de TOR samenkomen, zetten we een belangrijke stap richting een toekomstbestendige, duurzame bollenteelt.”

De belangrijkste voordelen van onkruidbestrijding met de TOR op een rij:
• Geen gebruik van chemie, dus een oplossing voor het krimpende middelenpakket
• Millimeterprecisie
• Werkt autonoom
• Geen gewas- en bodemschade
• 24/7 inzetbaar

Dit artikel komt uit de Bol & Teelt 2026, uitgave 2.