Onkruid bestrijding met nieuwe technologie

27 mei 2025

Dat onkruid niet vergaat is zelfs in onze taal verankerd. Dat we vaker met lege handen staan om deze onkruiden effectief te bestrijden is tegenwoordig net zo’n grote waarheid. In de bollenteelt zijn er na opkomst steeds minder mogelijkheden. En ook voor opkomst zijn de mogelijkheden met bodemherbiciden beperkt. Het maakt dat we zeker ook bij Agrifirm-GMN voortdurend kijken naar ontwikkelingen in de markt. En naar pioniers die nieuwe uitdagingen niet uit de weg gaan. Eén van die pioniers actief in de Noordoostpolder is Paul Andela. Al sinds 2007 richt hij zich op machinebouw met een grote passie voor mechanische onkruidbestrijding.

Wiedkarren

“Ik ben een doener en een doorzetter” zo vertelt Paul. “En dat heb je nodig in dit werk. Mijn hart ligt, als zoon van een van de eerste bewoners in ‘de polder’, in de landbouw en ik ben altijd bezig om te kijken hoe het beter kan. Dat geldt ook voor de ontwikkeling van nieuwe methodes voor onkruidbestrijding. In 2008 begon dat eenvoudig met een bemande wiedkar, eerst met dieselmotor, daarna elektrisch met accu’s en weer later met zonnepanelen. Het was een succes, we hebben er uiteindelijk meer dan 600 van verkocht. In het begin konden telers wel mensen vinden om er op te liggen. Maar dat werd almaar moeilijker. Het maakte de gedachten rijp voor een volgende stap."

Ontwikkelingen komen samen

Al in de zeventiger jaren werd ervaring opgedaan met het bestrijden van onkruiden met elektriciteit. Dat dit niet verder is ontwikkeld toen, kwam vooral door de opkomst van glyfosaat en ook steeds betere selectieve middelen. Waarom zou je dan moeilijk doen als het makkelijk kan? Nu is er sprake van een andere trend. Gewasbeschermings-middelen staan onder druk. Nieuwe ver gemechaniseerde vormen van onkruidbestrijding zijn nodig. Biologische telers waren de eersten die naar deze nieuwe machines op zoek waren. Maar ook de belangstelling in de gangbare teelt zal ongetwijfeld toenemen als ze enerzijds betaalbaar zijn en anderzijds mogelijk zelfs onmisbaar.

Paul daarover: “Tijdens de coronatijd zijn wij echt gaan nadenken over het ontwikkelen van nieuwe machines. In deze tijd zien we belangrijke ontwikkelingen op het gebied van robottechnologie, data, cameratechniek en AI, om een aantal belangrijke te noemen. Onze gedachte was om die ontwikkelingen samen te brengen met het onder stroom doden van onkruiden. Inmiddels zijn we een aantal jaren verder en hebben we tien machines op de markt gebracht.”

IMG_4067.JPG

Andela Robot Weeder

De Robot Weeder is een volledig gerobotiseerd en autonoom rijdende wiedmachine met een werkbreedte van 9, 6 of 4,5 meter. De machine is inmiddels getraind in diverse gewassen waaronder uien, wortelen, pastinaak en witlof. De machine detecteert onkruiden en doodt deze vervolgens met elektriciteit. Dat trainen vraagt om een enorme voorbereiding en veel geduld. Via beeldmateriaal leert de machine goed (het cultuurgewas) van fout (de onkruiden) te onderscheiden. Paul daarover: “Het is continu zoeken naar de juiste instellingen. Ik vergelijk het wel eens met een oude radio waar je zenders moest opzoeken met een draaiknop. Het is voortdurend heen en weer schuiven tot je ineens de zender helder hoort. In feite betekent draaien aan de knoppen ook dat we ieder jaar opnieuw in staat zijn de machine verder te verbeteren. Maar inmiddels draaien er al wel negen machines volcontinu in Nederland en is onze eerste machine geëxporteerd naar Duitsland.”

Andela Elektro Weeder

Ook in de paden en tussen de rijen hebben we te maken met onkruidproblemen. Vaak wordt nu de oplossing gezocht in het mechanisch schoffelen. Maar dat heeft ook nadelen. Soms is het gewoon te nat en door te wroeten in de grond kunnen wortels van het teeltgewas worden beschadigd. Ook kent extra wroeten in de grond andere nadelen zoals extra verdamping en nieuwe onkruiden die kunnen kiemen. Paul: “Ons bedrijf heeft een Elektro Weeder ontwikkeld die, eventueel met camerabesturing, perfect langs de cultuurplant weet te strijken en onkruiden tot aan de uiterste grens, weet te doden. Zeker in de bollenteelt kan deze machine nu al van grote toegevoegde waarde zijn.”

Het voordeel van elektriciteit

De elektrische stroom die wordt toegediend gaat verder dan alleen contactwerking. Ook de wortel krijgt een flinke knauw tot wel 20 cm diep. Dit betekent bijvoorbeeld dat onkruiden als akkerdistel en melkdistel vaak niet terugkomen of heel erg verzwakt. Wel is het zo dat de werking het beste is op fris groeiende onkruiden. In de winter zijn onkruiden stugger en harder en daardoor lastiger te bestrijden is de ervaring.

Ervaringen in de bollenteelt

Zoals in dit artikel beschreven, worden de machines tot op heden vooral ingezet in de vollegrondsgroenteteelt. Paul daarover: “Vanuit Agrifirm kregen we ook vragen over de mogelijkheden in bloembollen. Bij enkele telers doen we nu ervaring op. Ik denk dat de rol van elektrische onkruidbestrijding gaat toenemen in vrijwel elke denkbare teelt. En ik hoop natuurlijk van harte dat de bloembollenteler van onze kennis en technologie gaat profiteren.”

Dit artikel is verschenen in de Bol & Teelt #2 2025