De inzet van Ethylbloc

Arjen Bakker, teeltspecialist bij Agrifirm-GMN, praat ons in dit artikel bij over bescherming tegen ethyleenschade bij de bewaring van tulpen. Op het Expertisecentrum in Breezand is onderzocht hoe het proces met de inzet van EthylBloc kan worden geoptimaliseerd. Zoals aangekondigd in de vorige Bol & Teelt delen we in deze editie de uitkomsten.

Ethyleen is een planthormoon dat wordt geproduceerd door de bol en door de fusariumschimmel. De tulp is een van de gewassen met de hoogste ethyleenproductie. Daarom wordt bij het bewaren van tulpenbollen zoveel lucht ververst. Bij een fusariumaantasting stijgt de ethyleenproductie sterk.

Blootstelling aan hogere concentraties ethyleen kan verschillende gevolgen hebben. Denk aan hogere gevoeligheid voor fusarium, hogere verklistering van het plantgoed en beperking van de broeikwaliteit (bloemverdroging, lichtere tulpen). De productie van ethyleen en de gevoeligheid ervoor verschillen veel per cultivar.

ULO-onderzoek Agrifirm-GMN in samenwerking met Besseling Group

Vijf jaar geleden startte Agrifirm-GMN het onderzoek naar alternatieve bestrijdingsmethodieken voor galmijt. De focus lag eerst op de inzet van contactmiddelen. Deze middelen hebben echter nadelen in het gebruik en zijn beperkt in hun effectiviteit. Zodoende dat Agrifirm-GMN een ULO-onderzoek opstartte in samenwerking met Besseling Group. ULO staat voor Ultra Low Oxygen-condities, ofwel het zuurstofgehalte is dan zeer laag. Bij een ULO-behandeling wordt het zuurstofniveau in de bewaarruimte sterk verlaagd. Ook is er niet of nauwelijks ventilatie.

Metingen naar ethyleen bij ULO-onderzoek

In het ULO-onderzoek van Agrifirm-GMN en Besseling Group lag de focus eerst op effectiviteit. Omdat ULO effectief is, verschoof vrij snel na de start van het onderzoek de focus naar de veiligheid voor de bol. Er is uitgebreid onderzoek gedaan naar mogelijke nadelige effecten, waaronder ULO- toepassingen tijdens de bloemaanleg.

Tot dusver zijn de uitkomsten positief en is er vertrouwen in de veiligheid. Wat wel een aandachtspunt bleek, was ethyleen. Tijdens ULO wordt er immers niet geventileerd. Via gaschromatografie, een zeer exacte manier van ethyleen meten, hebben we kunnen vaststellen dat er ook bij een laag zuurstofniveau ethyleen wordt geproduceerd.

Bevindingen tijdens de proeven

In de proeven zien we dat het ethyleenniveau in zes uur tijd kan oplopen tot 1000 PPB (Parts Per Billion ofwel deeltjes per miljard) en in twaalf uur tot boven de 2000 PPB. De schadedrempel van bollen is 100 PPB. Maar wanneer er schade ontstaat, is lang niet zeker. Hoe lang bollen blootgesteld kunnen worden, hangt dus af van concentratie, blootstellingsduur, cultivar en de periode van de bewaring. Vanuit de praktijkervaring zien we dat ook tijdens de ULO-behandelingen de concentraties vaak snel oplopen in de cellen tot boven 1000 PPB. Wel degelijk reden om de bloembollen hiertegen te beschermen.

Afbreken van ethyleen met inzet van EthylBloc in plaats van scrubbers
Ethyleen kan worden afgebroken met een ethyleenscrubber. Hierbij wordt de lucht door een apparaat gezogen die de lucht kortstondig verhit tot 250 graden Celsius. Het ethyleenmolecuul valt dan uit elkaar. Nadeel van de scrubbers is de beperkte capaciteit en kostprijs.

Het alternatief is de inzet van EthylBloc. EthylBloc wordt al jaren ingezet bij de bewaring van tulpen als er minder wordt geventileerd, zoals op warme dagen in augustus. EthylBloc is een toegelaten gewasbeschermingsmiddel met als werkzame stof 1MCP. De werkzame stof, 1MCP, beschermt de bollen tegen ethyleenschade. Het product is veilig in gebruik en het biedt een 100% bescherming tegen ethyleenschade.

Agrifirm-GMN werkt al decennia met dit product voor klanten die in augustus of september bij heel warme dagen de ventilatie van de cel omlaag willen brengen.

EthylBloc brengen we in een gasdichte cel in de lucht. Het 1MCP molecuul blokkeert de receptor in de bol zodat het ethyleenmolecuul zich daar niet meer kan vestigen. De bol is dan voor een periode van twee weken 100% beschermd. Daarna neemt dit beschermingsniveau langzaam af doordat er nieuwe receptoren groeien in de bol.

EthylBloc tijdens ULO

EthylBloc wordt in de cel gebracht door pilletjes in een vloeistof te deponeren waardoor het product verdampt. Het voordeel van de EthylBloc-toepassing tijdens ULO is dat de cel niet hoeft te worden afgeplakt, want deze is al gasdicht. Het nadeel is dat je op dat moment niet in de cel kunt komen. Hiervoor hebben we een oplossing bedacht met een dispenser. Op het moment dat de cel op 1 procent zuurstof is, wordt er bijna geen stikstof meer geïnjecteerd. Dat is het moment dat via de dispenser de EthylBloc wordt geactiveerd. Dit is in 2025 toegepast op de bedrijven die over ULO- faciliteiten beschikten. Ook CNB heeft EthylBloc ingezet tijdens de CATT behandelingen.

Noodzaak voor bescherming tegen ethyleenschade

De noodzaak voor de bescherming tegen ethyleenschade zien we in de praktijk. Als er geen EthylBloc is toegepast, worden de tulpen lichter en hebben ze meer sprot. Of er echt schadelijke effecten zijn aan het plantgoed, kunnen we pas beoordelen na de oogst. Het hangt af van de ethyleenproductie en de gevoeligheid ervoor. Maar één ding is zeker: met EthylBloc blijft de kwaliteit van de bollen gewaarborgd.

Dit artikel komt uit de Bol & Teelt 2026, uitgave 2.