Denk nu al na over je toekomstige assortiment

Aanpassing van normen voor gewasbeschermingsmiddelen beïnvloeden bedrijfsvoering van telers

Nieuwe wetenschappelijke inzichten kunnen het toelatingskader van gewasbeschermingsmiddelen veranderen. Het is daarom raadzaam om altijd goed na te denken over wat veranderingen van het beschikbare middelenpakket kunnen betekenen voor je assortiment en afzet. Die boodschap brengt Eric Kiers, verbonden aan CropLife NL als directeur duurzaamheid. Hij praat ons bij over de aangescherpte normen rondom PFAS in gewasbeschermingsmiddelen.

Sinds juni 2021 heeft Europa de definitie rondom PFAS aangescherpt. Hierdoor zijn enkele werkzame stoffen in gewasbeschermingsmiddelen onder de definitie van PFAS gaan vallen. Overigens geldt dit net zo goed voor geneesmiddelen, diergeneesmiddelen en biociden.

Strengere norm voor Trifluor- azijnzuur (TFA) – kleinste verbinding PFAS

Deze middelen, waarbij in de werkzame stof een koolstof-fluorverbinding zit, breken af in metabolieten (afbraakproducten). Een van deze afbraakproducten is mogelijk Trifluorazijnzuur (TFA). Overigens kent TFA vele bronnen, waarbij inschat- tingen zijn dat de grootste bron koelmiddelen en F-gassen zijn. Maar ook coatings en farmaceutische middelen dragen bij aan TFA in het leefmilieu. Bij TFA gaat het om de allerkleinste PFAS-verbinding. Kenmerkend voor dit afbraakproduct is dat het mobiel is, waardoor het snel in het grondwater terecht komt. En daar, is deze PFAS behoorlijk persistent. Eenmaal in het grondwater is het dus niet makkelijk om het daar nog uit te krijgen. Eric: “Bedrijven moeten in Europa aan een strikte grondwaternorm voldoen. Die strenge regulatie is goed. Ook bij CropLife NL onderschrijven we het belang van schoon grondwater en het tegengaan van normoverschrijdingen.” 

Ctgb is aan zet

Het Ctgb kijkt op dit moment, in navolging van Denemarken, naar zes werkzame stoffen die onder de PFAS-definitie vallen. In totaal gaat het in Nederland om 25 werkzame stoffen die onder de definitie vallen. Eric: “Het Ctgb zal beoordelen of deze werkzame stoffen nog voldoen aan de strenge Europese normen. Als ze niet voldoen, verliezen ze hun registratie. Sommige van deze middelen zijn essentieel voor Nederlandse teelten, neem alleen al het feit dat een middel soms nodig is om de resistentie van bepaalde schimmels te doorbreken.” Het Ctgb gaat daar niet over, en heeft daarom nadrukkelijk aan het ministerie van LVVN gevraagd om een impactanalyse uit te laten voeren. Dit om na te gaan wat het mogelijk wegvallen van deze middelen zal betekenen voor de Nederlandse land- en tuinbouw. “Dat onderschrijven we”, gaat Eric verder: “want als er in relatieve korte tijd 25 werkzame stoffen weg kunnen vallen, kunnen de economische gevolgen groot zijn. De telers moeten de tijd krijgen om alternatieve methoden te ontwikkelen om ziekten en plagen effectief te bestrijden of te voorkomen.”

Nadenken over samenstelling van het assortiment

Bedrijven krijgen de mogelijkheid om aan te tonen dat de metabolieten van deze zes werkzame stoffen onder de grondwaternorm blijven. Eric: “Precisietechnieken gaan mogelijk helpen om onder die norm te blijven. Met heel gerichte bespuitingen bijvoorbeeld in het volle gewas, is de kans groot dat er veel minder middel op de grond komt en dus ook niet in het grondwater. We zien nu al dat met deze precisietechnieken het middelengebruik met 80% te reduceren is. Maar dat de aanpassing van de PFAS-definitie gevolgen zal hebben voor de bedrijfsvoering van onder andere telers staat vast. Zo zal het waarschijnlijk ingewikkeld worden om luizen en diverse schimmels te bestrijden. Telen zal mogelijk blijven, maar een bepaald deel van het assortiment zal waarschijnlijk wegvallen. Kwaliteit en opbrengst worden minder, wat op een prijsgevoelige wereldmarkt voor bedrijven absoluut een uitdaging is.”

Daarom is het raadzaam om over de gevolgen van deze ontwikkeling voor je bedrijfsvoering – en strategie nu al het gesprek aan te gaan met adviseurs van bijvoorbeeld Agrifirm-GMN en met de afnemers van je gewas. met eigen percelen en eigen rotatie. Eric: “De middelen zijn morgen nog niet weg; er is dus nog de tijd, maar mijn oproep is wel om nu na te denken over je cultivars en je teeltmethode. Maar ook hygiënisch werken wordt steeds belangrijker, waarbij je in de toekomst waarschijnlijk meer plantmateriaal gaat weggooien dan je nu doet.” De inzet van (autonome) robots kan helpen om een virusselectie te maken, evenals het virusmodel. En nog meer dan voorheen is het nodig om de afhankelijkheid van chemie te reduceren. Dat kan door planmatiger te werken en bijvoorbeeld eerst monsters te nemen van je perceel voordat je het bed gaat voorbereiden. Dat kan betekenen dat het soms beter is om uit te wijken naar een ander perceel waar de ziektedruk minder is. 

Samenvattend

Ook de kleinste PFAS-verbinding, TFA, valt sinds juni 2021 onder de Europese definitie van PFAS. TFA kent meerdere bronnen, en wordt in de Europese gewasbeschermingswetgeving sterk gereguleerd doordat deze metaboliet, van onder andere gewasbeschermingsmiddelen, aan zeer strenge grondwaternormen moet voldoen. Het Ctgb beoordeelt momenteel zes werkzame stoffen die onder deze nieuwe PFAS definitie vallen en zal voor april 2028 een definitief oordeel vellen over deze stoffen. Dat betekent dat het nu al raadzaam is om na te denken wat dat betekent voor je bedrijfsstrategie. Ga daarover in gesprek met bijvoorbeeld de adviseurs van Agrifirm-GMN.