De puzzel van 2026; Schoon blijven met een (bijna) lege gereedschapskist

Het is puzzelen voor de tulpenteler dit seizoen. Waar voorheen vertrouwd kon worden op een vast spuitschema om virussen en Botrytis buiten de deur te houden, dreigt de gereedschapskist leeg te raken. De voor 2027 aangekondigde beperkingen zijn een feit: doseringen zijn omlaag en frequenties drastisch ingeperkt. De grote teeltuitdaging is dan ook: hoe houd je het gewas gezond als je niet meer ‘voor de zekerheid’ kunt spuiten?

De situatie waar de sector al jaren voor waarschuwde, wordt in 2027 werkelijkheid. Waar in het verleden nog twintig keer een bespuiting uitgevoerd mocht worden met synthetische insecticiden (pyrethroïden), moeten telers het vanaf volgend jaar doen met maximaal drie toepassingen. En dat ook nog eens met een gehalveerde dosering.

Kwetsbare teelten

Voor lelietelers is deze verschraling vervelend, maar vaak op te vangen met het gebruik van minerale oliën. Voor telers van tulpen en zantedeschia’s is het echter een acuut probleem. Deze gewassen reageren vaak slecht op die oliën, met groeiremming tot gevolg. Omdat er geen volwaardige alternatieve middelen beschikbaar zijn, ontstaat er een gevaarlijk gat in de verdediging. Tegelijkertijd wordt het weer wispelturiger. Schimmels als Botrytis (vuur) liggen bij de huidige nattigheid constant op de loer en door de zachtere temperaturen blijven luizen langer actief.

Piekmomenten voorspellen

De oplossing ligt in 2026 niet in meer middelen, maar in het slimmer toepassen van wat er nog is. Als er nog maar drie pijlen op de boog zijn, moet elk schot raak zijn. Dit dwingt de sector tot een radicale omslag: van routinematig werken op de kalender, naar precisiewerk op basis van historische en actuele data. Om dit mogelijk te maken wordt er nu gewerkt met geavanceerde voorspellingsmodules. Deze combineren weerdata van bronnen als het KNMI en Visual Crossing met analyses van luchtstromen en omstandigheden uit het verleden. Hierdoor wordt het mogelijk om piekmomenten te voorspellen. De module berekent tot zeven dagen vooruit wanneer er een luizenvlucht wordt verwacht of wanneer de infectiedruk voor Botrytis explosief stijgt.

Strategisch sparen

Deze data stellen de teler in staat om een andere strategie te hanteren. In periodes met een laag berekend risico blijven de chemische middelen in de kast en wordt er ingezet op biostimulanten of wordt er niets gedaan. De schaarse, effectieve middelen worden bewaard voor de voorspelde piekdagen. Alleen door deze uiterste precisie is het mogelijk om met de sterk verminderde frequenties toch een dekkende bescherming te bieden gedurende het langere groeiseizoen.